Chỉ một đồng thôi!

Tới trạm xe buýt, tôi tần ngần do dự một lúc, thu hết can đảm quay qua nói với ông bác đang đứng bên cạnh: “Bác ơi, ví của cháu bị trộm mất rồi, bác có thể cho cháu mượn một đồng đi xe buýt được không ạ?” Ông bác không thèm ngẩng đầu nhìn tôi một cái, lại còn làm một tràng: “Người như anh tôi thấy nhiều rồi, bây giờ anh đến để mượn tôi một đồng, một lúc sau anh lại đến bên người khác mượn thêm một đồng nữa. Nếu cứ tiếp tục như vậy, một tháng anh sẽ kiếm được hơn lương của tôi gấp mấy lần. Thật là đồ chết tiệt!”

Rõ ràng ông bác đã xem tôi như một kẻ  ăn mày chuyên nghiệp. Tôi cứng cả lưỡi không nói được một lời nào. Hiệp thứ nhất thất bại một cách thảm hại. Tôi hít một hơi dài, chuẩn bị cho hiệp thứ hai.

 Lần này, tôi nhắm thật kỹ vào một bà thím có dáng dấp rất nhân từ phúc hậu. Ngượng đỏ mặt tôi lân la đến làm quen: “Thím ơi, ví của con bị trộm mất rồi, trên người lại không có một đồng nào, thím có thể cho con mượn một đồng để đi xe buýt về nhà được không ạ? Bà thím chăm chú nhìn tôi một cái rồi nói: “Chàng trai trẻ, ta xem anh giống như một người trí thức, đáng lẽ phải đi làm những công việc đàng hoàng. Còn trẻ tuổi nên học những điều hay lẽ phải, đừng có suốt ngày chỉ lo nghĩ đến những việc lừa gạt như thế. Bây giờ ta có thể cho cậu mượn một đồng, nhưng ta sợ sau này đến lúc cậu hiểu chuyện, cậu sẽ hối hận và sẽ trách ta. Vì có những người nhân hậu như ta mới dung túng cho cậu bước từng bước vào con đường lầm lạc này”.

 Nghe những lời giáo huấn của bà thím, tôi không tìm được một câu gì để trả lời lại. Tôi nghĩ không thể trách ông bác và bà thím được, nhất định họ đã gặp những chuyện như thế này quá nhiều rồi. Nhưng những lời nói của bà thím làm cho tôi bừng tỉnh, bà thím nói tôi giống một kẻ trí thức. Đúng rồi, tôi sẽ làm một sinh viên, để tạo được sự thông cảm của mọi người.

 Một cô gái ăn mặc rất mốt đang đi đến gần, tôi tiến lên: “Cô ơi, tôi là sinh viên, hôm nay ra ngoài, quên không mang ví tiền theo, cô có thể cho tôi mượn một đồng để đi xe buýt không? Cô gái bỗng hoảng hốt, lùi lại vài bước, khuôn mặt đầy nghi ngờ nhìn tôi chăm chăm. Có thể cô ta xem tôi là một tên vô lại cố tình quấy rối cô, tức thì giống như tia chớp, cô quay nửa vòng và chạy thục mạng như ma đuổi đến đầu trạm xe kia.

 Cả ba lần ra tay đều chuốc lấy thất bại não nề, tôi chán nản vô cùng. Trong lòng muốn bỏ cuộc. Nhưng lúc quay lại phía sau nhìn, thì thấy anh quay phim đưa ngón tay cái lên. Đó là tín hiệu của chúng tôi, ý bảo là tôi phải tiếp tục cố gắng để hoàn thành nốt trò chơi này. Rõ ràng sự thất bại của tôi không nằm ngoài tiên đoán của họ. Những tình huống dở khóc dở cười này, đối với khán giả nói không chừng như một món ăn mới mà nhiều người đang háo hức chờ nếm thử.

 Một em học sinh bước đến, tôi nghĩ đây là lần thử nghiệm cuối cùng của mình. Tôi không muốn mình phải nói bị mất ví, mình là sinh viên, những lời nói dối đại loại như vậy nữa. Tôi bước tới, nói một cách khách sáo: “Em à, có thể cho anh mượn một đồng đi xe buýt được không?” Em bé liền móc trong túi ra một đồng đưa cho tôi. Lần này thì đến lượt tôi kinh ngạc. Không ngờ, em bé không hỏi một câu đã mạnh dạn đưa tiền cho tôi. Thẫn thờ một lúc, tôi mới hỏi em: “Sao em lại giúp anh như vậy chứ?” Em bé bảo: “Bởi vì anh không có tiền đi xe, thầy giáo dạy rồi, giúp đỡ người khác thì không cần lý do”.

 Lúc đó, tôi thấy trong tim mình có một dòng nước ấm đang tuôn trào.

                     (Cổ Hoa Thành -Trung Quốc; Nguyễn Ngọc Phụng dịch)