Bách thú

Buổi sáng bừng mắt trong thảo cầm viên. Ngày ở đây bắt đầu muộn hơn mọi chỗ bởi vì nó hoàn toàn phụng sự cho sự rong chơi. Gió nhẹ lướt trên mặt hồ làm gợn lên những đợt sóng lăn tăn mát mẻ. Các con thú đã dậy từ lâu. Chúng dự cảm một buổi sáng bằng tất cả linh giác còn rơi rớt lại của cuộc sống hoang dã mà giờ đây đã là quá vãng xa xăm. Hai con vượn vun vút đánh đu trên đôi tay dài ngoẵng, cất tiếng hú sảng khoái lảnh lót. Tiếng hú ngân dài trong yên tĩnh. Mấy con dê sau song sắt vẫn giữ nguyên bản tính vô tư, thỉnh thoảng lại lăng xăng nhảy cẫng lên. Bên dòng nước nông toèn, rỉ rách một thứ nước đen lờ lợ, bầy cò, vạc, sếu… bị nhốt trong lồng có vòm mái tròn, đang rỉa lông cánh. Những bộ lông cánh óng ánh trắng vì hắt sáng từ những tia nắng đầu tiên tinh khiết nhất của ngày. Chúng thẫn thờ tản bộ, giang đôi cánh nặng trên vai, buồn rầu vì không thể tung bay như những đàn chim hoang dã vừa kéo qua, vùng vẫy trên cao tít lưng trời.
Có tiếng xích sắt cựa mình. Rồi những bước chân vậm vạp nghe rõ mồn một, kéo theo xích sắt loảng xoảng trên nền xi măng. Đó là tiếng của chú voi khổng lồ bị xích. Rồi cả khu vườn rướn mình trong tiếng gầm vang động. Những tán lá run rẩy, lao xao. Tiếng gầm của Chúa sơn lâm vang xa.
Những tiếng gầm gào của bầy thú dữ cồn cào nổi lên. Cả khu vườn lặng phắc đi một giây trước uy danh của những vị chúa rừng xanh. Rồi cái êm ả mát lành của buổi sáng đẹp trời tràn ngập khắp mọi nơi, đưa vạn vật vào trạng thái yên bình, du dương. Bách thú đã sẵn sàng chờ đón những vị khách hiếu kỳ biết đóng góp chút đỉnh cho thu nhập của vườn thú.
 
Hôm nay quả là một ngày vắng khách. Lũ thú nhỏ mải mê với công việc sục sạo, rà soát trên nền chuồng chật hẹp hòng kiếm tất cả những gì có thể đưa vào dạ dày: vài lá cỏ tươi vương vãi, những hạt cơm dính cát và cả một mẩu kẹo ngọt dinh dính còn sót lại từ hôm qua, mà không bị phân tán bởi những cái nhìn tò mò, không bị giật thót vì những trò trêu ghẹo láo xược của đám khách trẻ con quái quỷ. Gần chỗ lồng chim, hai bà bán hàng rong bày những mẹt quà lèo tèo, ẩm mốc trước mặt, ngồi ngáp dài. Người lạ có hai đứa bé gái chừng 12, 13 tuổi, đứng tì khuỷu tay vào hàng lan can phía trước chuồng chim.
Rồi người thứ năm xuất hiện. Một gã đàn ông khó đoán tuổi, cái mặt lạnh như tiền dưới vành mũ lưỡi trai như thể cả đời nó vẫn vậy. Hắn có bộ vía là bộ đồ vest cà tàng, hôi hám. Hắn đi thong dong, tay đút túi quần, cái nhìn lạnh lẽo như loài rắn.
-         Hay là chúng mình về đi, tớ thấy sờ sợ. Hôm nay vắng vẻ thế này, nhỡ có bọn bắt cóc thì sao. (Hạ giọng) Có kẻ cắp nữa ấy chứ.
Cô bé da trắng, có cái mũi hếch, bảo khẽ với bạn. Nhưng con bé đứng cạnh dường như chẳng hề để ý.
-         Cậu nhìn con chim già đẫy kia kìa, chân nó bị thấp khớp kinh chưa? Một tháng nay tớ cứ ghé qua đây để xem nó có đỡ không, nhưng mãi chẳng khỏi gì cả.
-         Người ta không chạy chữa cho nó thì lấy đâu mà khỏi?
-         Thôi chết, tiền mẹ tớ cho để trong túi áo đâu mất rồi?
-         Cậu tìm kỹ lại xem nào?
-         Tiền đi chợ. Tớ vừa mới còn thấy trong túi mà?
-         Khổ thân cậu, tớ đã bảo mà. Cậu mất tiền mà có giúp được gì cho con chim già đẫy đâu. Thôi đi về đi…
Gã đàn ông vẫn đi lảng vảng như không có chuyện gì xảy ra. Hai bà bán rong kẹp chặt túi tiền vào người, mắt gườm gườm nhìn xuống, cố giấu vẻ vừa sợ sệt vừa giận dữ.
Lùi lại một góc khuất bên bờ cây rậm rạp, gã đàn ông giơ tờ giấy bạc kẹp bằng hai ngón tay lên trước mắt. Vẫn còn nhẹ quá. Ngày ít gã cũng kiếm được gấp dăm lần chỗ này. Nhưng phải dè chừng hai con “mụ sề” bán hàng rong. Các mụ “kiếm được” cũng phải cho ta kiếm với chứ!
Lại dùng 2 ngón tay ấn sâu tờ bạc vào túi, gã phớt tỉnh bước đi. Làm cái nghề này phải có kỹ thuật, nhất là phải táo gan, chủ động tạo tình huống. Nhanh tay nhanh mắt, chôm góc này, chỉa góc kia, nhót cái là có xu. Có ăn, có hút. Nhưng hai chục năm dạn dày với nghề móc túi ở công viên dạy hắn đừng có ham ăn, già néo đứt dây, có ngày “phơi mặt”. Rồi thì, trước là mất cửa làm ăn, sau thì tong đời có bữa. Hắn kiếm được khá vào những ngày nhốn nháo. Thiên hạ đổ về đây để giải toả những oi bức, bụi bặm của cuộc sống chật vật đến mòn mỏi. Chẳng gì đây cũng là khu vườn rộng có cây xanh hồ nước mênh mang ở ngay giữa phố.
Hắn có thói quen cả ngày nhịn đói hút thuốc lá vặt. Đợi đến khuya, sau khi “tổng kết” mới mò ra quán làm một chầu cơm rượu tuý luý. Trở ra với cái bụng nặng nề ấm ách, hắn đi thẳng về nhà. Hắn cũng có “nhà”! Một cái chái che tạm lợp mái tôn dưới xóm Cóc, nơi tập trung toàn bọn ăn mày, bới rác, cầu bơ cầu bất. Có hôm về hắn lăn quay ra ngủ, có hôm cứ nằm mãi không tài nào chợp mắt, rồi đến lúc ngủ thiếp đi lại sinh ra mộng mị. Hắn chỉ mơ thấy mình đánh nhau, vật lộn với không biết bao nhiêu kẻ thù. Những chục năm như thế đằng đẵng trôi đi, hắn thành kẻ có bộ mặt u tối, lì lợm, không bao giờ biểu lộ một chút tình cảm, bởi đó là điều không thể có. Giống như con thú đơn độc không có tình cảm với bất cứ con thú nào khác. Nhìn hắn, người ta tưởng sắp năm mươi tuổi, nhưng hắn chỉ ngoài ba mươi. Hắn có sự tinh khôn để rình rập và coi tất thảy mọi người là đối phương, cần phải đưa vào cạm bẫy, hắn có thể tránh né họ và trộm cắp của họ khi cần. Hắn có sự đê tiện, bởi vì hai mươi năm chẳng hề nghĩ tới việc đổi sang một cái nghề của người lao động mà chỉ sống nhờ vào trộm cắp mồ hôi nước mắt của người ta.
 
Hắn bước đến khu chuồng nuôi thú dữ. Đã đến giờ người ta cho chúng ăn thịt sống. Hắn tựa cái lưng dài ngoẵng vào gốc cây phượng vĩ. Với cái vẻ vô công rồi nghề lộ liễu ấy, hắn ngắm nhìn con sư tử từ xa. Người quản chuồng đưa thức ăn vào bằng một cái cửa nhỏ. Con thú vàng tuyền, lông óng mịn với cái bờm xồm xoàm, vờn quanh miếng mồi. Nó đánh hơi rất kỹ rồi chặn hai chân trước lên miếng thịt (miếng mồi bé xíu so với con mãnh thú như nó), dùng vuốt xé nhỏ ra, nhai ngấu nghiến. Ăn xong, nó há cái mồm đầy nanh, đỏ lòm, rống lên một tiếng. Nó đi nhong nhóng trong chuồng, vừa thở vừa gầm gừ như tức giận. Ắt hẳn nó vừa được tiếp thêm sức lực để rậm rật trong cơ thể dòng máu hoang dã, hoặc ít nhất cũng là để đòi được ăn cho xứng đáng!
Một gã đàn ông khác xuất hiện. Gã này làm ra vẻ đang khoái trá ngắm nhìn con sư tử hung dữ. Đây chẳng phải “đối tượng”, - kẻ móc túi thầm nhủ. Cứ nhìn cái thân hình sắt lẳn và những hình xăm cuồn cuộn kia thì rõ. Nhưng những đồng bạc chẵn mới tinh thập thò nơi mép túi sau quần jeans của gã kia cứ chập chờn mời mọc. Ma xui quỷ khiến, hắn lẻn tới bên gã nọ. Nhưng hắn chưa kịp giơ tay ra.
-         Thằng chó, muốn ăn cứt hả? - Bàn tay như sắt thộp lấy một tay hắn, rồi bất ngờ hắn thấy mình nằm lăn dưới đất.
-         Em lạy anh!Em trót dại… xin anh. Ối ối…
-         Được, tao tha. Nhưng mày cũng có phần để ra mắt đại ca chứ nhể?
Hắn thấy mình bị nắm cổ xốc dậy, nhận liên tiếp những “chưởng” rất nhà nghề vào bụng, vào ngực, tối tăm mặt mũi. Rồi lại thấy mình bị đè dưới đất, bị giã liên hồi. Máu sôi lên, hắn quên cả sợ, vùng dậy, vung tay chân loạn xạ với mấy miếng võ cò con học mót trong cuộc đời du thủ du thực. Hắn vừa vật lộn vừa chửi rủa.
Gần đó, con sư tử đang thủ thế, lông nó rởn lên óng ánh, toàn thân căng ra, cái đuôi vung sang một bên. Ánh mắt nó rực lên, nảy lửa, tia mắt vừa lạnh lẽo vừa nóng bỏng như đang quan sát cuộc đấu của đồng loại trong một góc hang sâu.
“Gã xăm chàm” nắm cổ tên móc túi, ra đòn quyết định. Hắn văng ra xa, đập đầu vào gốc cây phượng vĩ. Máu toé ra, bắn vọt sang cả phía con sư tử đang đứng nhìn. Những dòng đỏ tuôn trào, tưới đẫm gương mặt bất động. Con thú dữ phập phồng đánh hơi mùi máu tươi, cái mùi hoang dã ghê sợ kích thích nó đến từng đường gân, làm mạch máu căng lên. Cái mùi ấy đọng lại trong không trung, nhức nhối, run rẩy. Con thú tung mình lên trong động tác vồ nguyên thuỷ. Một tiếng gầm như sấm vỡ ra trong họng nó. Nó ập vào những thanh sắt của cái chuồng, không vồ được cả hình bóng của hung thủ đang biến đi.
 
Người đầu tiên bắt gặp cái thân hình bất động dưới gốc cây phượng vĩ là ông “đốc chuồng”. Tưởng ai chứ thằng này, nó móc túi ở đây đã hàng chục năm, từ cái thời ông mới về đây cai quản và ăn chặn của lũ người và thú ở đây kia. Nó đã vào ra tù mấy bận, thôi thì lại cứ giao nhà tù, thế là xong.
 
Ai ngờ, hai tuần sau, tên tội phạm bỏ trốn trên đường bị áp tải về trại giam ngoài tỉnh xa. Chỉ vì một sơ xuất rất hớ hênh của nhà chức trách áp tải.
Hắn nằm im một thời gian, chờ cho vết thương trên đầu lành hẳn. Rồi rón rén quay lại sở thú tìm thằng cha hôm nọ. Tên ấy là một đại ca giang hồ hết thời, tính chuyện quay về bảo kê sở thú. Một thằng trộm vặt như hắn lấy cớ gì mà trả thù. Nhưng cú đòn quá hiểm bữa trước khiến hắn suýt toi mạng, nó làm trỗi dậy bản năng sống còn nơi hắn.
 
Chính là nơi diễn ra trận đòn dằn mặt bữa trước. Tay giang hồ đang đứng lơ đãng, khoái chí nhìn ngắm con sư tử bị nhốt trong lồng.
Cuộc báo thù diễn ra từ phía sau lưng.
Con dao lê trong tay hắn phóng một nhát chí tử. Nhưng tay giang hồ đã nhún mình thụp xuống, rồi nhanh như chớp quay ngoắt lại, lưỡi dao sượt xuống vai, chảy máu.
Tên trộm phóng chạy. Hắn lao một mạch lên con dốc bằng phẳng, nơi có những hàng cột tựa vào đó, để xích con voi. Chạy đến đỉnh dốc, hắn chợt nảy ra cách trả thù chớp nhoáng. Hắn quay ngoắt lại, lom khom chờ đối thủ. Lần này hắn đánh có chiến thuật. Né sang bên tránh cú “phi thân” rất hiểm của đối phương, hắn tóm bàn chân gã giang hồ, hất mạnh. Hắn cũng loạng choạng, suýt nữa rơi theo.
“Ệp”, con người đó rơi xuống ngay trước mặt con voi lớn, nằm mê man bất tỉnh vì đau đớn. Con voi lắc lư cái thân hình đồ sộ, giằng xích tiến lại. Bốn chân như bốn cây lim lớn bồn chồn rậm rịch. Con voi có thể vì sợ hãi mà xéo chết kẻ vừa rơi xuống. Nó giơ chân lên cao… chuẩn bị giậm xuống.
Nhưng khoé mắt con voi khẽ động đậy. Nó do dự một giây rồi đưa cái vòi dài khẽ lướt vào thân thể nằm trước mặt. Dường như nó nhận ra mùi người. Nó khẽ lùi lại, đưa vòi lên cao, rống lên một tiếng khàn đặc, dữ dội. Rồi con voi buông thõng vòi, ngoảnh đầu đi nơi khác.
Tiếng rống của bầy sư tử, cọp, báo… cũng nổi lên vang động khắp khu vườn.
 
Khá lâu sau đó, không thấy người ta nhắc đến số phận của hai gã đàn ông sinh kế trong vườn thú. Một ông “đốc chuồng” khác được đổi về. Bầy thú có vẻ được ăn no hơn. Vào những ngày nắng ấm, bạn vào sở thú sẽ thấy chúng liếm láp, bắt rận cho nhau. Rồi trong vài khoảnh khắc, chúng dừng lại, đánh hơi trong không khí ấm nóng một thứ mùi đã trở nên quen thuộc, mùi của con người. Con chim già đẫy trong câu chuyện đã chết, chỗ của nó vẫn còn bỏ trống vì chưa có con chim khác thay vào.