Hỏi chuyện một lão đồng nát

 
L.O.A:              Tình cờ đi ngang qua, thấy bác có cơ ngơi đẹp quá. Xin hỏi bác làm nghề gì mà thu nhập khá vậy?
Lão đồng nát:   Dạ, khoe với anh, chắc anh làm nghề viết văn, tôi đây làm nghề đồng nát.
L.O.A:              (ngạc nhiên) Đồng nát? (nhìn khắp cơ ngơi và trang phục chủ nhà). Đẹp lão, ra dáng đại gia. Mà sao biết tôi viết văn?
Lão đồng nát:   Nhìn thì biết. (Lẩm bẩm) Thằng nào viết văn chân đi cũng lệt xệt, vai xô ra trước, mắt nhìn ngang nhìn ngửa, cứ như muốn xẻ nhà người ta ra để tìm vốn viết. Anh đúng là thiếu vốn sống, thiếu thực tế. Chẳng lẽ tôi làm giầu từ nghề viết văn?
L.O.A:              (nóng tiết) Ai bảo nghề văn không giầu? Thử gõ google tên L.O.A, có mà ra cả đống gán mác nào truyện ngắn, tiểu thuyết, trường ca, hò, vè, mái chèo, mái đẩy... đây làm tuốt. Chắc gì nhà bác đã "đồng nát" bằng?
Lão đồng nát:   Vâng vâng, anh có vẻ thích món đồng nát đây. Tôi xin chiều.
L.O.A:              Chiều đi. Rồi lợi lộc truyền thông cả đống đấy. Để tôi mở cái lap-top đời "đồng nát" ra đã. Xong rồi. Bác kể đi, đây gõ luôn. (lẩm bẩm) Đồng nát mà giầu được thế kia, sang trọng thế kia, kể cũng lạ. Bắt đầu...
Lão đồng nát:   Ờ, thì mua đồ vứt đi, rồi bán cho người cần, sao lại không giầu. Cái gì vào tay bọn tôi cũng đập hết, xẻ hết. Vỏ hộp gấp vào, bán thành giấy. (cười một mình) Giấy đấy lại cho các lão văn nhân hành hạ, các lão cứ cao sang, chứ đâu biết toàn tre pheo rác rưới trộn nhào trộn nháo lên. Xác xe tăng, xác máy bay cũng nghiền vào, bán thành sắt. Linh kiện điện tử thì bán cho thợ điện tử, bàn là quạt cháy thì bán cho dân sưu tầm đổ cổ. Giả sử cái lap-top teo tóp kia...
L.O.A:              Cái gì?
Lão đồng nát:   Là tôi nói cái gì cũng thành đồng nát, cũng ra tiền…
L.O.A:              Chưa nát cũng bán được à?
Lão đồng nát:   Tất nhiên. Anh đem tàu vũ trụ đến đây chúng tôi cũng mua.
L.O.A:              Tôi nghi ngờ quá, tự nhiên bác giầu thế kia ai mà tin được. Có khi buôn hàng quốc cấm...
Lão đồng nát:   Ái chà, anh có phải cảnh sát điều tra không đấy. Mà cây ngay việc quái gì phải sợ chết đứng. Đầu tiên, tôi khởi nghiệp à, từ từ, cũng lâu rồi, lúc đó tôi ra trường, lòng đầy hăm hở đem những kiến thức của mình ra giúp đời.
L.O.A:              Cao cả quá.
Lão đồng nát:   Đi mãi chẳng có chỗ mà cống hiến sức trai đang hót.
L.O.A:              Từ ngữ hiện đại, bụi hơn cả nhà văn nhà báo.
Lão đồng nát:   Mình lại không phải con bà cháu ông để được chân bám váy nhà nước. Làm ở công ty gia đình thì lệnh ông không bằng cồng bà. Làm ở công ty liên doanh thì bị nó tích thẻ đi muộn trừ hết cả tháng lương. Nhìn thấy mấy bà đồng nát ngồi "buôn dưa lê" tưng bừng cuối phố, nghĩ đây rồi, đây đúng là sứ mệnh của mình. Ngày đó tôi đạp xe vòng quanh các phố nghiên cứu nghề đồng nát, đi hết hang cùng ngõ hẻm, đến nỗi chân tôi to như chân voi. Nhiều khi tôi cũng đi để tìm hiểu cuộc sống y như nhà văn các anh (ngâm nga) Đồng nát đâu ngại đường xa/ Kết hợp tìm hiểu các bà (đồng nát) mọi nơi (cười).
L.O.A:              Bác cũng văn nghệ gớm nhỉ.
Lão đồng nát:   Gớm, nhiều lúc cũng bị người ta thả chó ra đuổi, có lúc còn bị túm cổ dọa đánh. Nhưng mà tôi vẫn vui vẻ, vẫn yêu đời. Ngày nào mua được vài cái quạt cháy là ngày đó vợ con tôi có thịt cá.
L.O.A:              Rồi sao nữa?
Lão đồng nát:   Sao ở trên giời tối mới mọc. Sau một thời gian đi thu mua đồng nát, từ chổi cùn rế rách đến lông gà lông vịt, tôi nghĩ cũng phải có cơ ngơi cho mình. Thế là máu liều nổi lên, chiếm ngay một mảnh đất hoang, dựng lều, cắm tấm biển thu mua đồng nát.
L.O.A:              Thế thì liều quá.
Lão đồng nát:   Không liều sao giầu được. Lúc đầu công an đến hỏi thăm, tôi xin xỏ, bảo là thôi các anh thông cảm, em nghèo nên mới dựng lều ở đây. Hồi ấy đất rộng người thưa nên các bác ấy cũng thông cảm.
L.O.A:              (gật gù) Vậy tôi hiểu rồi. bác giầu lên nhờ đất cát chứ có phải bằng nghề đồng nát đâu?
Lão đồng nát:   Thế mà dám bẩu là hiểu. Lại mất công giải thích rồi. Ví thử như, tôi mua cái ti-vi hỏng là một trăm ngàn đúng không?
L.O.A:              Đúng.
Lão đồng nát:   Không lẽ mua xong tôi mang đến nhà anh bán trăm rưởi?
L.O.A:              Càng đúng.
Lão đồng nát:   Đấy, bí quyết nó nằm ở chỗ ấy. Mua cái tivi hỏng là cả một nghệ thuật. Tôi gỡ loa ra bán cho ông sửa loa, ít cũng năm chục, gỡ từng con tụ ra bán cho ông sửa điện tử, bỏ rẻ cũng bốn chục, vỏ máy bán cho ông sửa tivi, chỗ bạn bè lấy hai chục, dây đồng bán cho ông quấn biến thế, thôi nhẹ nhàng lấy ông ấy năm chục, vị chi trăm sáu, đủ lãi chưa? Đấy là chưa kể bóng đèn hình rồi đủ thứ lằng nhằng bên trong.
L.O.A:              Hóa ra bác làm ăn chân chính?
Lão đồng nát:   Chân chính quá đi chứ, chân phụ chỉ để hầu mẹ nó thôi.
L.O.A:              Vậy bác rút ra được gì qua những năm tháng đồng nát?
Lão đồng nát:   À, tôi rút ra được toàn... dây đồng.
L.O.A:              (lẩm bẩm) Hóa ra cũng hơi ngu ngu. Ý tôi muốn nói là bác thấy điều gì lạ nhất, hay nhất khi làm nghề này?
Lão đồng nát:   Đấy, cứ nói tuột dây đồng ra như thế mới dễ hiểu (nhăn lại) À, nhớ rồi. Tôi có một ý này. Tức là nhiều khi, người ta sẵn sàng vứt đi vật mà sau này lại mất bao nhiêu công của mới tìm lại được.
L.O.A:              Ví dụ?
Lão đồng nát:   Nhé, hồi trước người ta vứt đi nào là quạt bàn quạt trần, để giờ đi mua lại quạt cổ với giá trên trời. Hồi trước vứt đi băng cối để mua đầu CD, giờ thì tranh nhau săn lùng. Đấy, ví dụ thế... Cho nên tôi khuyên thật là hãy vứt những vật mình sắp không dùng, như cái lap-top kia; à quên, đừng vứt những vật mình sắp không dùng, cái hôm nay muốn vứt đi thì mai kia có giá đấy. Có nghĩa là cái vật hôm nay anh sắp không nâng niu thì mai kia... để cho cánh đồng nát nâng niu.
L.O.A:              Không vứt đi thì nhà thành bãi đồng nát à?
Lão đồng nát:   Thế mới sinh ra cái nghề của chúng tôi (cười). Thế anh cho tôi vào cái mục nào? Nhân vật phải thắt cà vạt đỏ, com-le màu trắng là thẳng nếp đấy nhá.
L.O.A:              Xin bố, nhà con đang định đưa bố lên trang làm giàu không khó cho cánh văn sĩ học tập rút kinh nghiệm. Bố mặc com-le trắng đeo cà vạt đỏ, cánh văn vở lại tưởng đám Xuân tóc đỏ mới nổi lên, họ quay đít lại cái tờ báo của con thì có mà cả tòa soạn (hát sẩm) đời tôi cô đơn nên yêu ai cũng điêu tàn theo bố hết.
Vào nhà, kiếm cái mớ quần áo đi đồng nát của bố ra đây làm một pô nắng chói lóa.