Hải Phòng náo nức hội thơ

Hải Phòng náo nức hội thơ

Thật ngẫu nhiên khi thơ ca thường lấy tiết xuân sang để khai bút. Trong đêm Rằm tháng Giêng năm 1948, tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết bài thơ Nguyên Tiêu. Bài thơ như một đoá hoa xuân đẹp trong vườn thơ dân tộc, là tinh hoa kết tụ từ tâm hồn, trí tuệ, đạo đức của Bác Hồ kính yêu. Bài thơ toả sáng tâm hồn chúng ta, hướng chúng ta vươn tới ánh sáng và một ngày mai tươi đẹp. Từ cuối năm 2002, Hội Nhà văn Việt Nam có sáng kiến lấy ngày Rằm tháng Giêng hằng năm - đúng ngày Bác Hồ viết bài thơ "Nguyên Tiêu" - làm Ngày Thơ Việt Nam. Khi hoa đào vẫn còn khoe sắc Tết, khi cảnh xuân đang xao xuyến lòng người với bao lễ hội rộn rã khắp nơi nơi, thì cũng là lúc những người yêu thơ trong cả nước lại háo hức chờ đón Ngày Thơ Việt Nam – ngày hội thơ ca đã trở thành truyền thống mỗi dịp Rằm tháng Giêng âm lịch hằng năm. Đến hẹn lại lên, xuân Nhâm Thìn này, Ngày Thơ Việt Nam diễn ra lần thứ X.

Ngày Thơ Việt Nam năm nay tại Hải Phòng diễn ra trong buổi sáng ngày thứ tư 1-2-2012, tức mồng 10 tháng Giêng âm lịch, sớm hơn mọi năm, để dành thời gian chuẩn bị tham gia gian trưng bày và trình diễn thơ tại Văn Miếu- Quốc Tử Giám (Hà Nội) trong khuôn khổ Ngày thơ Việt Nam lần thứ X và Liên hoan thơ Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ I do Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức. Sau 3 lần vào các năm 2003, 2008 và 2009, năm nay Cung văn hóa lao động hữu nghị Việt - Tiệp lại thêm lần thứ tư được Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng chọn là địa điểm tổ chức Ngày Thơ. Sau nhiều ngày mưa rét, trời xuân bõng thơ hơn trong nắng ấm lạ kì. Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Thành ủy, Sở văn hóa - thể thao và du lịch Hải Phòng, đại diện một số ban ngành đã tới chung vui ngày hội thơ với hơn 100 nhà thơ và công chúng yêu thơ đất Cảng. Các nhà thơ Thi Hoàng, Kim Chuông, Phạm Ngà, Mai Văn Phấn, Vũ Thị Huyền, Tô Ngọc Thạch, Vũ Thành Chung, Hoài Khánh, Phạm Xuân Trường, Nguyễn Thị Thúy Ngoan, các nhà văn Cao Năm, Lưu Văn Khuê cùng đông đảo văn nghệ sĩ Hải Phòng có mặt khá sớm. Nhà thơ Ngọc Bái từ tỉnh Yên Bái cũng về chung vui. Không khí Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X tại Hải Phòng thêm nồng ấm, thân tình, đậm đà khí xuân, bởi sự gặp mặt cởi mở của người làm thơ và người yêu thích thơ ca.

Chào mừng kỉ niệm 82 năm Ngày thành lập Đảng 3-2 và nhân kỉ niệm 104 năm Ngày sinh đồng chí Nguyễn Đức Cảnh 2-2, Ban tổ chức Ngày Thơ trang trọng dâng hương trước tượng đài Nguyễn Đức Cảnh, tưởng niệm vị lãnh tụ của tổ chức Công đoàn Việt Nam, người Bí thư Thành ủy đầu tiên của Đảng bộ Hải Phòng.

Khai mạc Ngày Thơ, nhà Biên kịch điện ảnh Tô Hoàng Vũ - Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hải Phòng - khẳng định: trong lịch sử dân tộc, thơ ca dân gian được lưu truyền, lắng đọng qua các thế hệ, thấm đẫm hiện thực cuộc sống, lao động, tình yêu, có hòa sắc của họa, có hòa điệu của ca, và có cả hòa thanh cuộc đời. Các nhà thơ vùng đất cửa biển đã tiếp nối mạch nguồn thơ sôi trào hàng nghìn năm ấy với những đại diện tiêu biểu, như thi hào triết gia Nguyễn Bỉnh Khiêm ở thế kỉ XVI thấm đẫm tư tưởng nhân văn yêu nước, như Thế Lữ - lá cờ đầu phong trào “Thơ mới” xuát hiện từ thành phố Cảng cần lao cách đây tròn 80 năm, cùng những “chủ soái thơ ca” là Văn Cao, Nguyễn Đình Thi,... Nền thơ hiện đại của Hải Phòng được tiếp bối với Lê Đại Thanh, Nguyễn Viết Lãm, rồi phát khởi trong thời chống Mỹ với những nhà thơ Đào Cảng, Thanh Tùng, Hoàng Hưng, Thi Hoàng, Trịnh Hoài Giang, Phạm Ngà,… tới thời kì đổi mới có thêm Dư Thị Hoàn, Mai Văn Phấn, Đồng Đức Bốn, Vũ Thị Huyền,… cùng nhiều cái tên khác, đã có những đóng góp tích cực và hiệu quả trong sự nghiệp xât dựng và bảo vệ đất nước cũng như thành phố quê hương. Thơ Hải Phòng luôn có vị trí xứng đáng, đôi khi tạo nên những “hiện tượng” về tác giả, tác phẩm và đội ngũ cho nền thơ Việt Nam hiện đại. Hải Phòng hiện có 18 nhà thơ là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, 86 nhà thơ là hội viên Hội Nhà văn thành phố. Đội ngũ nhà thơ Hải Phòng không chỉ nhiều về số lượng mà còn mạnh về chất lượng. Ngày thơ năm nay hội tụ những cây bút thơ nhiều thế hệ của Hội Nhà văn Hải Phòng và Câu lạc bộ thơ Cung văn hóa lao động hữu nghị Việt - Tiệp. Đây cũng là lần thứ 5 Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng tổ chức kết nạp hội viên ngay trong Ngày Thơ. Thật mừng là, trong số 17 hội viên mới được kết nạp, có 5 hội viên thơ là Nguyễn Cường, Trần Thị Lưu Ly, Phạm Thúy Nga, Nguyễn Ngọc Phát và Hoa Thành.

Chung vui Ngày hội thơ với những người làm thơ và công chúng yêu thơ đất Cảng, Phó giám đốc Sở văn hóa thể thao và du lịch thành phố Nguyễn Anh Tuân cho biết, mùa hè năm nay, Hải Phòng sẽ tổ chức Lễ hội Hoa phượng và nhân dịp này Hội Liên hiệp VHNT thành phố phát động  cuộc thi sáng tác thơ về đề tài hoa phượng. Cuộc thi dành cho các nhà thơ chuyên nghiệp và không chuyên, cùng mọi tầng lớp nhân dân đang sinh sống, làm việc ở thành phố Hải Phòng, các tỉnh thành phố trong nước và nước ngoài, sáng tác những bài thơ mới nhằm ca ngợi vẻ đẹp hoa phượng gắn với tình yêu thành phố Hoa Phượng Đỏ và đất nước, con người Việt Nam, hướng tới chân - thiện - mỹ. Ban tổ chức sẽ chọn ra những tác phẩm xuất sắc để trao giải vào dịp tổ chức Lễ hội Hoa Phượng tháng 6 tới.

Sau tiếng trống khai hội của đồng chí Nguyễn Hữu Doãn - Ủy viên Ban thường vụ, Trưởng Ban tuyên giáo Thành ủy Hải Phòng, lần lượt diễn ra một chương trình công diễn thơ - nhạc vui tươi và nồng ấm tình người. Hướng tới kỉ niệm 30 năm Ngày mất của nhà văn Nguyên Hồng, chương trình đã trân trọng trình diễn trích đoạn bài thơ Kính chào những viên đạn của Hải Phòng - Cửa biển quê hương mà Nguyên Hồng sáng tác trong những ngày cả nước sũ sôi đánh Mỹ. Các nhà thơ Trần Nguyên Thạch, Quang Tuyến cũng đọc những dòng thơ của mình tưởng niệm vị Chủ tịch đầu tiên của Chi hội Văn nghệ Hải Phòng, nay là Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hải Phòng. Hơn 20 bài thơ của các nhà thơ Hồ Anh Tuấn, Nguyễn Thị Thúy Ngoan, Hoàng Thanh Tâm, Nguyễn Đình Kiên, Ngọc Châu, Minh Quyền, Đinh Thường,… và một số hội viên Câu lạc bộ thơ Cung văn hóa lao động hữu nghị Việt - Tiệp được các nghệ sĩ ưu rú Đăng Toàn, Thanh Thuấn, Tố Hoàn của Đoàn cải lương Hải Phòng trình diễn hoặc do chính tác giả thể hiện, là những bài thơ ca ngợi đất nước và thành phố quê hương, bộc lộ những xúc cảm về cuộc sống, con người và cảnh sắc mùa xuân. Có những bài thơ thể hiện tình yêu viển đảo quê hương và nhắc nhớ thắng lợi của trận đánh "Điện Biên Phủ trên không" 40 năm trước. Các tiết mục ngâm thơ, ca nhạc, tổ chức trưng bày và trình diễn thư pháp điểm thêm nét xuân cho Ngày Thơ. Hòa chung với thành phố, các quận Kiến An, Đồ Sơn và các huyện Kiến Thụy, Vĩnh Bảo cũng tổ chức các chương trình Ngày Thơ tại địa phương.

Từ năm 2003 đến nay, năm nào Ngày Thơ Việt Nam cũng đều diễn ra đồng loạt và được tổ chức thành công tại nhiều trung tâm văn hoá lớn ở hầu khắp các tỉnh và thành phố, nhận được sự quan tâm, chỉ đạo và giúp đỡ của nhiều vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước, cấp uỷ và chính quyền các địa phương. Ngày Thơ đã thu hút đội ngũ các thế hệ làm thơ và đông đảo công chúng yêu thơ trong cả nước. Tranh thủ những ngày nghỉ cuối tuần, Hội Nhà văn Việt Nam năm nay tổ chức Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X vẫn tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) vào trước ngày Rằm tháng Giêng. Đặc biệt, năm nay, các đại biểu trong nước và quốc tế sau 3 ngày tham dự Liên hoan thơ Châu Á - Thái Bình Dương lần thứ nhất tại thành phố Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh) đã về hội tụ tại Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X. Nét mới nữa là, ngoài một số Câu lạc bộ thơ trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận về cắm trại thơ trong khuôn viên Văn Miếu, thì trên sân trước nhà Thái Học, có các gian trưng bày thơ của thành phố Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng, Vĩnh Phúc, Phú Thọ, Hòa Bình, Ninh Bình, Hà Nam, Thanh Hóa, Hà Tĩnh.

Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng tham gia tích cực vào Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X tji Hà Nội. Ngay trong phần mở đầuDạ hội thơ mùa xuân đất nước tối thứ bảy 4-2-2012, tiết mục ca trù Múa hát cửa đình, dựa theo nội dung bài thơGương anh hùng của nhà thơ Á nam Trần Tuấn Khải, do nghệ sĩ Đỗ Quyên cùng tốp múa và nhạc công Câu lạc bộ Ca trù Hải Phòng, đã chiếm được cảm tình của đông đảo khán giả. Cũng trong đêm hội, với bài thơ Đá trong lòng suối, nhà thơ Mai Văn Phấn của Hải Phòng là 1 trong 5 nhà thơ Việt Nam được chọn lên sâu khấu đọc thơ cùng nhiều nhà thơ nước ngoài. Trong những năm tháng chuyển động lớn lao của lịch sử dân tộc, thơ Việt Nam luôn xứng đáng là những dấu ấn tinh thần cao đẹp của cuộc sống và con người Việt Nam. Cái hay của nhân loại mang lại nguồn bổ dưỡng cho cái gốc của tâm hồn Việt Nam, để thơ Việt Nam đồng hành với thế giới. Thơ ca nhân loại thêm phong phú bởi có cái đặc sắc của thơ Việt Nam.

Hoạt động chính của Ngày Thơ diễn ra trong ngày chủ nhật 5-2-3012. Trong tiết trời rét đậm và mưa xuân lay phay, ngay từ sáng sớm, hàng nghìn lượt công chúng yêu thơ ở Thủ đô Hà Nội và các địa phương lân cận vẫn náo nức tới dự các hoạt động giao lưu thơ, nói chuyện thơ, trình diễn thơ, thả thơ, phát hành sách thơ, thi câu đối, thư pháp... Hội Lien hiệp VHNT Hải Phòng đã bố trí xe khách đưa hơn 20 nhà thơ của thành phố lên Hà Nội tham dự Ngày Thơ cấp quốc gia. Sau khi nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - nổi trống khai mạc trên sân Thái Miếu, mọi người như đổ dồn vào sân nhà Thái Học, nơi được chọn là Sân thơ quốc tế. Nơi đây có biểu diễn một chương trình ca nhạc dân tộc Việt Nam đặc sắc và trình diễn 25 bài thơ do các tác giả tự đọc mà chủ yếu là của các vị khách thơ nước ngoài. Hải Phòng lại góp thêm tiết mục hát ca trù Hỏi gió, thơ của Tản Đà, do ca nương Thu Hằng trình diễn. Dọc 2 bên sân thơ là 2 dãy trưng bày thơ của các địa phương. Mỗi gian trưng bày một vẻ, đều mang sắc thái cho từng miền đất. Gian trưng bày thơ của Hải Phòng nổi bật hình ảnh bức tượng Danh nhân văn hóa Trạng Trình - Nguyễn Bỉnh Khiêm cùng câu thơ bất hủ của ông: "Cổ lai quốc dĩ dân vi bản - Đắc quốc ưng tri tại đắc dân" (Nghĩa là: Xưa nay nước lấy dân làm gốc - Được nước phải biết được lòng dân).Trên tấm poster thơ Hải Phòng giới thiệu đôi nét về Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng cùng một số hình ảnh hoạt động Ngày Thơ Việt Nam tại Hải Phòng những năm vừa qua và ảnh chân dung 18 nhà thơ Hải Phòng đang là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Nhiều ấn phẩm có giá trị của Hội, các số tạp chí Cửa Biển gần đây và hàng chục đầu sách thơ của hội viên được trưng bày trang trọng tại đây. Trong số không nhiều những tập thơ ra mắt dịp Ngày Thơ Việt Nam năm nay, đáng chú ý Hải Phòng có tập thơ dành cho thiếu nhi Dắt biển lên trời (NXB Kim Đồng - 2012) của nhà thơ Hoài Khánh viết về đề tài biển đảo.

Trong khuôn khổ Ngày Thơ năm nay, chiều ngày 5-2-2012, cũng trên sân Thái Học, đã long trọng diễn ra Lê trao giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2010 và 2011. Thật mừng là, trong số 11 tác giả được nhận 2 bộ giải văn học hằng năm, thì Hải Phòng có 2 tác giả: nhà thơ Mai Văn Phấn nhận giải thưởng năm 2010 với tập thơ Bầu trời không mái che và nhà văn Đình Kính nhận giải thưởng năm 2011 với tập kí Huyền thoại tàu không số. Đây là một kết quả đáng mừng của hoạt động văn chương Hải Phòng mà không phải địa phương nào trong cả nước cũng đạt được như vậy. Cũng tại đây, Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng được Hội Nhà văn Việt Nam trao tặng Bằng khen vì đã có thành tích đóng góp tích cực vào thành công của Ngày Thơ Việt Nam lần thứ X.

Qua việc tổ chức Ngày Thơ Việt Nam vào dịp Rằm tháng Giêng hằng năm, mới thấy công chúng không xa lánh nghệ thuật thơ. Một đời sống dân chủ, sống động đang mở rộng không gian sáng tạo cho các nhà thơ. Quyền lựa chọn, thưởng thức, bình phẩm của công chúng cũng không ngừng được mở rộng. Điều đó càng hứa hẹn nhiều cơ hội xuất hiện các giá trị đích thực. Vấn đề còn lại là các nhà thơ phải sáng tác được những tác phẩm thơ hay. Vì một nền thơ Việt Nam dân tộc, hiện đại, chúng ta trân trọng mọi tài năng. Vì một nền thơ Việt Nam tiên tiến, dân chủ, nhân văn, chúng ta mong muốn hội tụ, gợi mở mọi tìm tòi và thử nghiệm. Với thơ, không ai thay thế ai về tài năng, nhưng rất cần sự nồng ấm và cộng hưởng về khát vọng và tâm huyết. Sự hợp sức và gắng gỏi của cả một đội ngũ đông đảo gồm nhiều thế hệ các nhà thơ, là để phấn đấu cho một nền thơ như thế. Ngày Thơ Việt Nam được tổ chức như thế, thực sự là ngày hội thơ ca, một sinh hoạt văn hoá nghệ thuật đang dần trở thành ngày truyền thống dành cho lực lượng sáng tác thơ và công chúng yêu thơ trong cả nước. Đây thực sự là dịp tôn vinh nền thơ ca dân tộc và là cơ hội tập hợp và phát triển phong trào sáng tác thơ trong nhân dân.

HOÀI KHÁNH