12g55 hôm nay, GS Ngô Bảo Châu chính thức đoạt giải toán học Fields

Cách mạng tháng Tám

Hội thảo “Văn học nghệ thuật phản ánh hiện thực đất nước hôm nay”

Lễ giao nhận hiện vật bảo tàng văn học Việt Nam

Văn học đến với du lịch Việt Nam

Ngày mai, các vị đại biểu từ các châu lục về dự cuộc Hội thảo giới thiệu Văn chương Việt sẽ lên đường về nước để lại đằng sau năm ngày đáng nhớ.

Vị khách Thuỵ điển thì cho rằng, điều đáng nhớ nhất là sự náo động, tuỳ nghi nhất thế giới của giao thông Việt nam gây cho ông ấn tượng nhiều nhất; các vị khác thì bày tỏ sự thoả mãn, khoái khẩu về các món ăn Việt nam…cón đại đa số thì khâm phục đến cao độ về sự thịnh tình của Hội Nhà văn và các bạn văn nước Việt.

Đó là điều hiển nhiên đến mức không một nhân vật khó tính nào lại có thể phủ nhận. Bản thân tôi cũng được đến nơi này, nơi khác, cũng được đến dự dăm ba cuộc Hội thảo mang tầm khu vực, hoặc trên cả khu vực, nhưng chẳng có nơi nào các đại biểu lại nhận được sự chu toàn, trọng thị như ở xứ ta.

Tôi còn nhớ lần đầu tiên khi đi Liên xô để tham dự một Hội nghị về Văn học Xô viết. Khi ở trong nước, tôi cứ hình dung ra cảnh đến Maxcơva sẽ được Ban Đối ngoại của Bộ Văn hoá, hoặc Hội Nhà văn ra đón, sẽ được lo việc ăn ở chu tất, vì dẫu sao, tôi thì không chấp làm gì, nhưng cùng đi với tôi có những nhà nghiên cứu văn học Xô viết loại cây đa, cây đề, có tầm cỡ.

Thế nhưng, khi ra sân bay, chỉ có mỗi nhân viên văn phòng mang một tấm biển trên tay đề tên DOAN VIET NAM ra đón.

Về đến khách sạn, sau khi làm thủ tục, anh nhân viên văn phòng đưa cho chúng tôi khoản tiền phụ cấp trong một tuần, gồm tiền ở, tiền đi lại, tiền ăn và một tờ chương trình làm việc. Suốt tuần, chúng tôi cứ thế mà thực thi. Chỉ đến ngày cuối cùng, Hội nghị tổ chức một buổi chiêu đãi, tặng quà chia tay. Không chỉ Việt nam ta, mà các vị khách Mỹ, Pháp cũng chung một phương thức cấp phát như vậy.  Những năm sau này, tình hình có khác đi, nhưng cách làm việc này vẫn tồn tại, duy trì và người ta cảm thấy dễ chấp nhận.

Nói như vậy, có chút so sánh để biết rằng người Việt mình trọng khách đến nhường nào. Các nhà văn nước ngoài vui và thoải mái hết cỡ. Ra vào khách sạn không bị trình thẻ, buổi tối đi đâu mặc thích, ra đường không có bác công an nào hỏi đến hộ chiếu, tự do muôn phần.

Ngoài các bữa ăn cơm nhà, lá vườn ở nơi tá túc, còn có ba bữa hoành tráng do các đơn vị cấp Nhà nước chiêu đãi, có chương trình ca múa giống như ở nhà hát, làm cho các vị lần đầu sang ta sướng mê tơi. Ông khách Nga, bạn tôi, bảo, nhà văn Việt nam sướng thật! Tôi cũng gật đầu, sướng thật!

Thoả mãn nhất là các nhà văn Ba Lan. Ngoài sự trọng thị và tiếp đãi chung đươc hưởng, mấy nhà văn Việt tại Ba Lan có sang kiến tổ chức một buổi gặp mặt bên ĐÔNG TÂY rất thân mật và đầm ấm. Trong buổi gặp mặt, mỗi nhà văn Ba Lan phát biểu tới năm lần, dầy hào hứng và thân tìh chuc tụng.

Trong buổi chiêu đãi đêm 7-1 tại Khu biệt thự Tây Hồ, bắt đầu buổi tiệc, ông Hữu Thỉnh chẳng biết chuẩn bị từ lúc nào, mang hai côc rượu vang mang đến chúc mừng Bavưkin nhân ngày Lễ Giáng sinh Nga làm cho nhà văn làm đối ngoại này xúc động đến chảy nước mắt, bởi vì ở Nga, người ta đón Giáng sinh to không kém gì đón năm mới.

Khi hỏi các nhà văn Tây về cảm tưởng của chuyến sang, mấy anh người Pháp cho hay là giá như cuộc hội thảo giao lưu muộn đi chừng mươi ngày nữa thì tốt biết bao nhiêu bởi vì lúc này ở Châu Âu vừa bước sang năm mới, gia đình họ đang vui mừng đón Tết. Sang Việt Nam để đón cuộc vui này, cũng là bỏ đi một cuộc vui khác, nếu muộn đi một chút thì vẹn tròn song hỷ.

Hai khu nghỉ được bố trí cho các nhà văn ngoại quốc và quốc nội đều nằm ở vị trí đắc địa của Thủ Đô, đó là khu biệt thự Hồ Tây và khách sạn Tây Hồ. Khách Tây thường dị ứng với những nhà xây cao chót vót mà rất dễ phải lòng với những khu nhà thấp vừa phải nằm giữa khung cảnh thiên nhiên như hai khách sạn này. Khách châu Mỹ tá túc tại khu biệt thự còn khách Châu Âu thì ở khách sạn Tây Hồ. Thường thường ở ta, chừng mười, mười một giờ là dân tình đã yên giấc sau một ngày làm lụng. Nhưng vào giờ ấy, ở Châu Âu thì đang là buổi chiều. Các nhà văn nước ngoài khó ngủ, tụ tập ở quầy ba, trà rượu và trò chuyện thâu đêm. Dường như những câu chuyện quanh bàn trà lại mang tính khoa học không kém gì những buổi toạ đàm khoa học.

Cái hay của cuộc hội thảo Quốc Tế lần này là không khí giao lưu. Có những người ở trong nước, chỉ nghe đến tên nhau chứ chưa một lần thấy mặt, thì nhờ cuộc này, họ mới có điều kiện kiến diện; cũng có người sau vài ba chục năm mới được trùng phùng, hình dóng đổi khác, ngỡ ngàng hồi lâu mới nhận ra nhau. Còn các nhà văn nước ngoài thì chủ yếu từng biết nhau qua email, bài vở. Được gặp nhau, được biết tên nhau, được bắt tay nhau, đối với họ là một món quà tặng quý giá mà Hội nhà văn tạo điều kiện.

Riêng những nhà văn, nhà thơ Việt Hải Ngoại thì năm ngày vừa qua là quãng thời gian quá ít để họ gặp nhau. Hầu như những nhà văn Việt tất cả đều biết tên nhau; các trang website đều đăng bài của nhau, thậm chí có những người từng thư từ cho nhau nhưng chỉ là “văn kỳ thanh, bất kiến kỳ hình”. Không khí hội ngộ văn chương và văn nhân chính là hồn vía của cuộc giao lưu

Mấy buổi hội thảo tại các khu vực thì tinh thần khoa học nổi trội hơn tinh thần lễ hội. Cũng do sự bất đồng ngôn ngữ nên phần dịch chuyển tải từ ngôn ngữ từ tiếng Việt sang tiếng Anh và ngược lại từ tiếng Anh sang tiếng Việt chiếm mất khá nhiều thời gian và giảm bớt hiệu quả đi rất nhiều. Có một sự hơi phí phạm là những bản báo cáo đã được in ra, được ghim thành tập, giữa cuộc trao đổi mạn đàm lại bị đem ra đọc lại từ đầu. Nên chăng, những lần sau, những bản này cần dịch sẵn ra hai thứ tiếng, khi trao đổi chỉ việc nêu lên các câu hỏi vấn đáp thì tốt biết bao nhiêu

Có vẻ sự chuẩn bị của các nhà văn Tây và ta cũng chưa chu tất lắm. Phần lớn các vị ngẫu hứng, nói vo và lắm lúc hơi lẫn lộn giữa khái niệm giao lưu hội ngộ và quảng bá văn chương. Cái còn lại vẫn là cái được. Cái được là nói được điều cần nói,  là dư âm của cái cái hay, là hướng mở ra cho cái tốt.

Rời Hà nội, các nhà văn được bố trí hai ngày thưởng ngoạn Hạ long, Yên tử, phủ Thành Chương và tham gia đêm thơ Quốc té tại Tuần Châu. Nó ấn tượng đến mức một nhà văn Ấn độ vốn ít lời cũng phải thốt lên “ chẳng khác gì cổ tích”